Makine Haber

Yazılım patenti konusunda Türkiye ve dünyaya bir bakış…

WIPO verilerine baktığımızda, 2019’da Amerika Birleşik Devletleri tarafından yapılan patent başvurularının yüzde 61,8’inin yazılımla ilgili olduğu görülüyor. Dünyada en çok başvuru yapan şirket sıralamasına baktığımızda ise, ilk 10 şirketten dördünün Avrupa’dan, ikisinin ABD’den, diğer dördünün de Asya’dan olduğunu görüyoruz.

Yazılım patenti konusunda Türkiye ve dünyaya bir bakış…

Kemal YAMANKARADENİZ
Destek Patent Yönetim Kurulu Başkanı

Dördüncü sanayi devrimi gerçekleşirken, bilgisayar yazılımları; bankacılıktan, otomotive eğitimden, sağlığa gıdadan tekstile kadar hayatımızın her alanına girdi. Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) verilerine göre; yazılım alanında yapılan patent başvuruları arasında ilk sırayı dijital iletişim alırken, bilgisayar teknolojisi en hızlı büyüyen ikinci alan oldu. Bu iki teknik alan, diğer alanlardaki teknik uygulamaları akıllı cihazlara dönüştürüyor. Peki sorunlara çözüm üreten, yaşamımızı kolaylaştıran yazılımlar nasıl korunuyor? Son yıllarda dünyada ve Türkiye’de en çok hangi sektörlerde yazılım patent başvurusu yapılıyor?

Yazılımlar patentlenebilir mi?
Günümüzde bilgisayarlar ve bu bilgisayarlar içerisinde görev yapan programlar, ev ve iş hayatımızın temel cihazları haline geldi. Bilgisayarsız bir hayatı sürdürmek neredeyse imkânsız oldu. Bilgisayar programları (yazılım) ile teknik problemlere çözümler sunuluyor ve çözümler; patentlenebilirlik kriterleri olan ‘yenilik basamağı’ ve ‘sanayiye uygulanabilirlik’ kriterlerini de yerine getiriyor. Türkpatent gibi resmi patent otoriteleri, çözüm bir bilgisayar programı tarafından gerçekleştirilmiş dâhi olsa, bahsedilen bilgisayar programını ve bilgisayar programının etkileşimde bulunduğu teknik unsurlar içeren buluşlar için, patentlenebilirlik kriterlerini yerine getirmeleri durumunda patent belgesi vererek koruma elde edilmesini sağlıyor.

Yazılımda ilk üç sıra: Huawei, Samsung ve LG
Bu kapsamda, WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) verilerine baktığımızda, 2019 yılında Amerika Birleşik Devletleri tarafından yapılan patent başvurularının yüzde 61,8’inin yazılımla ilgili olduğu görülüyor (Bu sayı bir önceki yıla göre yüzde 21,64 artış göstermiş).
Dünyada en çok başvuru yapan şirket sıralamasına baktığımızda ise, ilk 10 şirketten dördünün Avrupa’dan, ikisinin ABD’den, diğer dördünün de Asya’dan olduğunu görüyoruz. İlk 3 sırada yer alan şirketler ise; Huawei, Samsung ve LG. Avrupa ülkelerinden gelen başvuruları incelediğimizde, başvuruların ağırlıklı olarak daha küçük kuruluşlara ait olduğu görülüyor.

İlk sırada dijital iletişim yer alıyor
Sektörler incelendiğinde ise, dijital iletişim uzun yıllardır en ön sırada yer alan tıbbı teknolojiyi geride bırakarak en hızlı büyümeyi gösteren alan oldu. Dijital iletişimdeki artış, özellikle Çin (yüzde 65), ABD (yüzde 15) ve Güney Kore’den (yüzde 36) olmak üzere, çok sayıda patent başvurusu yapan birkaç ülkeden gelen artıştan kaynaklanıyor. Avrupa hem diğer aktörler için çekici bir pazar, hem de aktif olarak inovasyon yapan bir bölge. Dijital iletişimdeki patent başvurularının payı bunu kanıtlar nitelikte. Dijital iletişimdeki büyümeyi 5G teknolojilerinin gelişim sürecine de bağlayabiliriz.
En hızlı büyüyen ikinci alan ise, yapay zekanın yükselişiyle beslenen bilgisayar teknolojisi oldu. Bilgisayar teknolojisi, yüzde 10’luk patent başvurusu artışı ile 2019 yılında EPO’da en hızlı büyüyen ikinci teknoloji alanı oldu. Büyüme esas olarak, Çin’den (2018’e göre yüzde 19 artış), ABD’den (yüzde 14) ve ayrıca EPO üye ülkelerinden (yüzde 9) gelen patent başvurularından kaynaklandı.

Türkiye’de yazılım patenti başvuruları
Türkiye’de 2019 yılında yayınlanan yazılım ile ilgili toplam başvuru sayısı 1947 adet. Başvuruların yüzde 50’sini dünyayla paralel olarak telekominikasyon oluşturuyor. Ardından; güvenlik sistemleri, e- ticaret, takip sistemleri, elektronik ev aletleri ve sağlık sistemleri geliyor. Tüm başvurular arasında üniversiteler yüzde 5’lik bir başvuru oranına sahip.

Tüm sektörler yazılıma ihtiyaç duyuyor
Yazılım sektörü çok stratejik bir konumda yer alıyor. Rekabetin yoğun olduğu günümüz iş dünyasında diğer tüm sektörler, bir şekilde yazılıma ihtiyaç duyuyor. Yenilikçi uygulamalar geliştirmedikçe, ayakta kalmak ve sektördeki varlığını koruyabilmek her geçen gün daha da zorlaşıyor.
Türkiye’de de tamamen kendi geliştirdiğimiz yazılımlarımız var. Fakat sayıları henüz çok fazla değil, yolumuz uzun. Bu süreçte Ar-Ge çalışmaları çok önemli. Bu çalışmaların hem sektörün önünü açacağına, hem de inovatif uygulamaların yaygınlaşmasını sağlayacağına inanıyorum. Ancak bu çalışmalar sonucunda ortaya çıkan yenilikçi uygulamalar yurt içi ve yurt dışı pazarlarda karşılık bulacaktır. Aynı zamanda, dünyada yazılım geliştiricilerin istihdamının; 2018’den 2028’e kadar yüzde 21 oranında artış göstererek, tüm meslekler arasında en hızlı büyüyen meslek olacağı tahmin ediliyor. Tüm bu öngörülere istinaden ülkemizde de yazılım ile ilgili destekler yapılmaktadır. En son Sayın Cumhurbaşkanımızın başlattığı ‘1 milyon Yazılımcı Projesi’ de; hem nitelikli gençlerin istihdam edilmesine, hem de yazılım sektörünün gelişmesine katkı sağlamaktadır.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ